Piyasa ne bekliyor?
Türkiye ekonomisinde bu haftanın en kritik verisi, 3 Eylül Perşembe günü saat 10.00'da açıklanacak Ağustos ayı enflasyonu olacak. Piyasa yalnızca aylık TÜFE'nin kaç geleceğine değil, sonucun dezenflasyon süreci ve faiz indirimlerinin zamanlaması hakkında ne söylediğine odaklanacak. TÜİK Takvim
Matriks'in 32 banka ve aracı kurumla gerçekleştirdiği ankette Ağustos ayı aylık TÜFE beklentisinin medyanı yüzde 1,95, ortalaması yüzde 1,91 oldu. Tahminler yüzde 1,25 ile yüzde 2,15 arasında değişirken yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,50 seviyesinde oluştu. Matriks Anketi
Bloomberg HT anketinde de aylık beklenti yüzde 1,91 seviyesinde. Anketler birlikte değerlendirildiğinde piyasanın merkez tahmininin yüzde 1,9 civarında, yıllık enflasyon beklentisinin ise yüzde 31,6–31,9 bandında olduğu görülüyor. Bloomberg HT Matriks Anketi
Temmuz ayında TÜFE aylık yüzde 1,78, yıllık yüzde 31,75 gerçekleşmişti. Dolayısıyla Ağustos verisinin piyasa beklentisine yakın gelmesi, yıllık enflasyondaki gerilemeyi sınırlı tutabilir. TÜİK
Bu veri neden önemli?
TCMB, Ağustos ayında yayımladığı Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltti. Revizyonda motorin, doğal gaz, emtia ve gıda fiyatlarının yanı sıra yönetilen fiyatlardaki gelişmeler etkili oldu. TCMB
Piyasanın yıl sonu beklentisi ise yaklaşık yüzde 29,5 ile Merkez Bankası tahmininin üzerinde bulunuyor. Bu nedenle Ağustos verisi, yılın kalan dört ayında yüzde 28–30 bandına ulaşmanın ne kadar mümkün olduğunu göstermesi bakımından önemli. Matriks Anketi Bloomberg HT TCMB
Morgan Stanley baz senaryosunda TCMB'nin eylül toplantısında politika faizini sabit bırakmasını, indirimlerin ekim ve aralık aylarında başlamasını bekliyor. Ancak Ağustos enflasyonunun beklentilerin belirgin şekilde altında kalması, faiz indiriminin öne çekilme ihtimalini artırabilir. Morgan Stanley
Dört olası senaryo
Aşağıdaki seviyeler resmi tahmin aralıkları değil; piyasa beklentisi, kurum tahminleri ve faiz görünümü esas alınarak oluşturduğum bir değerlendirme çerçevesidir. Bloomberg HT Matriks Anketi Morgan Stanley
- %1,7'nin altı: Dezenflasyon açısından güçlü ve olumlu bir sinyal olur. Faiz indiriminin daha erken başlaması veya indirim alanının genişlemesi fiyatlanabilir. Morgan Stanley Matriks Anketi
- %1,8–%2,0: Piyasa beklentileriyle uyumlu sonuç olarak değerlendirilir. Mevcut faiz patikasını büyük ölçüde korur. Bloomberg HT Matriks Anketi
- %2,0–%2,2: Beklentinin üzerinde fakat tek başına belirleyici olmayan bir gri alan oluşturur. Enflasyonun hangi kalemlerden kaynaklandığı önem kazanır. Bloomberg HT Morgan Stanley
- %2,2'nin üzeri: Olumsuz sürpriz olarak algılanabilir. Faiz indirimi beklentileri ötelenebilir ve yıl sonu enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü revizyonlar gündeme gelebilir. Morgan Stanley TCMB
Manşet rakamın arkasında neye bakmalıyız?
Aylık TÜFE kadar enflasyonun bileşimi de önemli olacak. TCMB'nin son tahmin güncellemesinde enerji, gıda ve yönetilen fiyatları özellikle vurgulaması, bu alt kalemlerin önemini artırıyor. TCMB
- Gıda fiyatları: Oynak görünümü nedeniyle manşet rakamı hızlı biçimde etkileyebilir. TCMB
- Enerji ve ulaştırma: Akaryakıt ve enerji maliyetlerinin doğrudan ve dolaylı etkileri izlenecek. TCMB
- Hizmet enflasyonu: Kira, eğitim, sağlık ve lokanta-otel gibi kalemlerdeki katılık dezenflasyonun kalıcılığı açısından belirleyici olacak. TCMB
- Çekirdek göstergeler: Geçici etkiler çıkarıldığında ana eğilimin gerçekten yavaşlayıp yavaşlamadığına bakılacak. TCMB
Beklentilerdeki ayrışma sürüyor
Ağustos ayında 12 ay sonrası enflasyon beklentisi piyasa katılımcılarında yüzde 23,69'a gerilerken reel sektörde yüzde 32,80'e, hanehalkında ise yüzde 45,58'e yükseldi. Finansal piyasalar dezenflasyona daha fazla güveniyor; şirketler ve tüketiciler ise fiyat baskısını daha güçlü hissetmeye devam ediyor. TCMB
Bu ayrışma, para politikasının yalnızca gerçekleşen enflasyonu değil, fiyatlama davranışlarını ve beklentileri de dikkate almak zorunda olduğunu gösteriyor. TCMB
Sonuç
Benim için Ağustos verisinde kritik eşik yüzde 2 civarı. Yüzde 1,7'nin altındaki bir sonuç dezenflasyon hikâyesini güçlendirerek faiz indirimi beklentilerini öne çekebilir; yüzde 1,8–2,0 bandı mevcut senaryoyu korur; yüzde 2,2'nin üzerindeki bir gerçekleşme ise yıl sonu enflasyon görünümünü ve faiz indirimi takvimini yeniden tartışmaya açar. Bloomberg HT Matriks Anketi Morgan Stanley
Sağlıklı değerlendirme için yalnızca manşet rakama değil; hizmet, gıda, enerji ve çekirdek enflasyonun birlikte verdiği mesaja bakmak gerekecek. TCMB