1. En önemli 5 gelişme
- Yıllık enflasyon %30’un altına indi. Eylül TÜFE’si aylık %1,84, yıllık %29,73 gerçekleşti. Bloomberg HT anketindeki aylık %2,20 beklentisinin altında kalan sonuç, dezenflasyon açısından olumlu sürpriz oldu. Bloomberg HT • TÜFE
- BIST enflasyon sonrası yükseldi. BIST 100 pazartesi gününü %1,42 artışla 12.443,92 puandan tamamladı. Bloomberg HT • Piyasa ekranı
- Çekirdek göstergeler temkin gerektiriyor. Çekirdek C endeksi aylık %2,14, hizmet fiyatları %2,15 arttı. Hizmet enflasyonu yıllık %37,65 ile yüksek. SBB • Eylül fiyat gelişmeleri
- ABD tahvil faizleri yüksek kalıyor. ABD 10 yıllık getiri gece %5,3493’ü gördükten sonra sabah yaklaşık %5,31 seviyesinde. Nasdaq ise rekor kapanış yaptı. Reuters • Küresel piyasalar
- Bugün Karahan’ın mesajları önemli. TCMB Başkanı’nın 15.30’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sunum yapması planlanıyor. 6 Ekim gündemi
2. Türkiye ekonomisi ve para politikası
Ulaştırma fiyatları aylık %2,79, konut grubu %2,71, eğitim hizmetleri %14,19 arttı. Üretici tarafında enerji fiyatlarının aylık %3,55 yükselmesi maliyet baskısının tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. SBB • Eylül fiyat gelişmeleri
Yorumum: Manşet ve çekirdek yıllık enflasyondaki düşüş olumlu. Ancak şirketlerin ücret, hizmet alımı ve enerji bütçelerinde aynı hızda rahatlama varsayması erken olur.
Bank of America, dış koşullar ve rezervlerdeki gelişmelere bağlı olarak ekimde 100 baz puan indirim, aralıkta ise faizin sabit tutulması beklentisini koruyor. Bu bir kurum tahmini, TCMB’nin taahhüdü değil. BofA değerlendirmesi
TCMB politika faizi %37. Son karar, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma durumunda sıkılaşma seçeneğini açık tutuyor. TCMB • Faiz kararı
| Gösterge | Eylül gerçekleşmesi |
|---|---|
| TÜFE, aylık | %1,84 |
| TÜFE, yıllık | %29,73 |
| Çekirdek C, aylık / yıllık | %2,14 / %28,70 |
| Hizmet fiyatları, aylık / yıllık | %2,15 / %37,65 |
| Yİ-ÜFE, aylık / yıllık | %2,07 / %27,38 |
3. BIST, döviz, tahvil ve CDS
Piyasa ekranları gecikmeli olabilir. CDS için erişilen HSBC bülteni hâlâ 2 Ekim tarihli; bu nedenle 257 baz puan güncel risk primi olarak değerlendirilmemeli. Bloomberg HT • Piyasa ekranı HSBC Portföy • 2 Ekim bülteni TCMB • Faiz kararı
Yorumum: BIST’teki yükseliş, enflasyon sürprizinin olumlu karşılandığını gösteriyor. Hareketin devamında bankaların yanında sanayi ve hizmet hisselerinin katılımı, tahvil faizlerinin yönü ve Karahan’ın açıklamaları önemli olacak.
| Gösterge | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| BIST 100 | 12.443,92 · +%1,42 | 5 Ekim kapanışı |
| USD/TRY | 49,1796 | 6 Ekim sabahı |
| EUR/TRY | 55,1945 | 6 Ekim sabahı |
| EUR/USD | 1,1214 | 6 Ekim sabahı |
| TCMB politika faizi | %37 | 10 Eylül kararı; geçerli oran |
| Türkiye 2 yıllık gösterge faiz | %39,74 | Sabah ekranındaki son değer |
| Türkiye 10 yıllık tahvil | %35,33 | Sabah ekranındaki son değer |
| Türkiye 5 yıllık CDS | 257 baz puan | 1 Ekim; gecikmeli referans |
4. Dünya piyasaları ve merkez bankaları
Asya’da Nikkei yaklaşık %0,7, Japonya hariç MSCI bölge endeksi %0,2 yükseldi. Fed’in ekimde faiz artırma olasılığı yaklaşık %23 fiyatlanıyor. Ancak uzun vadeli getirilerdeki yükseliş sürüyor; kısa vadeli politika beklentisi ile uzun vadeli borçlanma maliyeti ayrışıyor. Reuters • Küresel piyasalar
Avrupa’da Fransa’nın bütçe sorunlarına İspanya’daki erken seçim belirsizliği ekleniyor. Bu ortam euroyu ve ülke tahvillerini hassas tutuyor. ECB açısından büyüme kaygıları ile enerji kaynaklı enflasyon baskısı arasındaki denge zorlaşıyor. Reuters • Avrupa
ABD’de dün açıklanan ISM hizmetler endeksi 54,9, beklenti 55, önceki değer 55,4 oldu. Faaliyet genişlemeye devam ediyor fakat hız kaybediyor. Bloomberg HT • Piyasa ekranı
Yorumum: Hisse piyasalarındaki iyimserliği, finansman koşullarında genel bir gevşeme olarak okumamak gerekiyor. Şirket değerlemeleri yükselirken yeni borçlanmanın maliyeti de artabilir.
5. Altın, petrol ve önemli emtialar
Kaynak: 6 Ekim sabah piyasa ekranı. Bloomberg HT • Piyasa ekranı
Reuters’ın 06.30 TSİ civarındaki güncellemesinde Brent 100,59, WTI 89,73 dolardı. Ekranla küçük fark güncelleme saatinden kaynaklanıyor. Artan bölgesel ihracat ve G7’nin 100 milyon varillik rezerv açıklaması arz endişesini azaltırken tanker saldırıları risk primini koruyor. Reuters • Petrol
Yorumum: Petrolün 100 dolar çevresine gerilemesi olumlu, ancak navlun ve sigorta faturası aynı hızda düşmeyebilir. Altın tarafında yüksek dolar faizi, güvenli liman talebine karşı baskı oluşturuyor.
| Varlık | Sabah değeri |
|---|---|
| Brent | 100,64 dolar |
| WTI | 89,86 dolar |
| Ons altın | 4.122,54 dolar |
| Gram altın | 6.517,91 TL |
| Gümüş | 60,50 dolar |
6. Günün takip takvimi
Karahan’ın saati yerel gündemden, Avrupa veri başlıkları Reuters sabah değerlendirmesinden doğrulandı. Avrupa verileri için kesin saat ve konsensüs doğrulanamadığından rakam eklenmedi. 6 Ekim gündemi Reuters • Avrupa
| Zaman | Başlık | İzlenecek konu |
|---|---|---|
| Avrupa seansı | Euro Bölgesi perakende satışları ve inşaat PMI’ları | Talep ve faaliyet görünümü |
| 15.30 TSİ | Karahan’ın TBMM sunumu | Enflasyon, para politikası ve finansal koşullar |
| Gün boyu | Avrupa tahvil piyasaları | Fransa ve İspanya risk primi |
| Gün boyu | Enerji haberleri | Sevkiyat, tanker güvenliği ve rezerv kullanımı |
7. Şirketler ve finans yöneticileri açısından etkiler
- 2027 bütçesi: Manşet enflasyon düşse de hizmet maliyetlerini ayrı modellemek gerekiyor. Genel TÜFE’yi tüm giderlere uygulamak sapma yaratabilir.
- Finansman: Faiz indirimi beklentisi ile bankadan alınan kredi teklifini ayırın. Küresel faizler ve kredi marjları, politika faizindeki olası düşüşü sınırlayabilir.
- Kur: Euro geliri–dolar gideri bulunan şirketlerde EUR/USD, USD/TRY kadar önemli. Para birimi ve vade bazında net pozisyon izlenmeli.
- Enerji: Ham petrol, ürün primi, navlun ve sigortayı ayrı bütçe kalemlerinde değerlendirin.
- Nakit: Faizde olası rahatlama beklentisiyle nakit tamponunu erken azaltmamak; stok, tahsilat ve refinansman takvimini birlikte değerlendirmek önemli.
8. Bugünün üç sorusu
Bu özet genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
- Karahan, enflasyondaki iyileşmeyi ne ölçüde kalıcı görüyor? Daha olumlu değerlendirme indirim beklentisini destekleyebilir; hizmet ve enerji vurgusu temkini koruyabilir.
- BIST’teki yükseliş genele yayılacak mı? Geniş sektör katılımı toparlanmayı daha sağlam hâle getirir.
- ABD uzun vadeli faizleri yükselmeye devam edecek mi? Süren yükseliş, Türkiye’deki olumlu enflasyon haberine rağmen döviz finansmanını pahalı tutabilir.