En önemli 5 gelişme
- Orta Doğu gerilimi petrolü yeniden 90 doların üzerine taşıdı. ABD'nin İran'ın Larak Adası'ndaki füze sistemlerini vurması ve İran'ın karşılık verdiğine ilişkin haberlerle Brent petrol yüzde 2,8 artışla 90,60 dolara çıktı. Bu gelişme Türkiye açısından enflasyon, cari denge ve şirket maliyetleri için sabahın en önemli riski. Reuters
- Fed'in eylülde faiz artırma ihtimali yaklaşık yüzde 60'a yükseldi. Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyonla mücadele vurgusu sonrasında Barclays, eylül ve aralıkta iki adet 25 baz puanlık artış beklemeye başladı. ABD iki yıllık tahvil faizi yüzde 4,34 civarında. Reuters
- Türkiye'nin ikinci çeyrek büyümesi saat 10.00'da açıklanacak. Anketler aynı noktada birleşmiyor: Bloomberg HT yıllık yüzde 2,7, AA/CNBC-e yüzde 2,8, Reuters ise yüzde 2,9 büyüme bekliyor. Bu nedenle yüzde 2,7–2,9 bandı piyasa beklentisi olarak alınabilir. Bloomberg HT Reuters anketi
- Asya'da riskten kaçış hâkim. Sabah saatlerinde Nikkei yüzde 1,6, Güney Kore yüzde 2,2 ve MSCI Asya-Pasifik Japonya hariç endeksi yüzde 1,2 geriledi. ABD ve Avrupa vadeli endeksleri de yaklaşık yüzde 0,4–0,5 ekside. Reuters
- Çin'de imalat toparlandı ancak daralma bölgesinden çıkamadı. Ağustos imalat PMI'ı 49,6 beklenti ve 49,2 önceki değere karşılık 49,8 gerçekleşti. Hizmet ve inşaatı kapsayan imalat dışı PMI ise 49,0'da kaldı. Reuters
Türkiye ekonomisi ve para politikası
TCMB'nin resmi politika faizi yüzde 37; gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde. Bir hafta vadeli repo ihalelerinin yeniden başlamasıyla bankaların fiili fonlama maliyeti yüzde 40'tan yüzde 37 civarına geriledi. Bu, politika faizi değişmeden likidite koşullarında sınırlı bir gevşeme anlamına geliyor. TCMB
Bugünkü büyüme verisinde yalnızca manşet oran değil, büyümenin bileşimi önemli olacak. Özel tüketim ve yatırımların güçlü olması iç talep kaynaklı enflasyon endişesini artırabilir; net ihracat katkısının yüksek, iç talebin daha zayıf olması ise dezenflasyon görünümü açısından daha dengeli karşılanabilir. Stok değişiminin yüksek katkısı büyümenin kalıcılığı konusunda soru işareti oluşturabilir. Bloomberg HT Reuters anketi
TCMB'nin bir sonraki toplantısı 10 Eylül'de. Morgan Stanley eylülde faizin sabit kalmasını, ilk indirimlerin ekim ve aralıkta yapılmasını bekliyor; JPMorgan da yıl sonuna kadar iki indirimle faizin yüzde 35'e gerilemesini öngörüyor. Petrolün yeniden 90 dolar üzerine çıkması, erken faiz indirimi ihtimalini azaltan bir gelişme. TCMB Takvimi Bloomberg HT Reuters
Türkiye piyasaları
BIST'in cuma günkü olumlu kapanışına rağmen küresel riskten kaçış ve petrol şoku nedeniyle haftaya temkinli başlaması beklenebilir. Bankacılık tarafı haftalık repo fonlamasına dönüşten görece destek alabilir; enerji yoğun sektörlerde ise petrol fiyatı baskı yaratabilir. Bloomberg HT TCMB Reuters
CDS için farklı kaynaklardaki 217 ve 220 baz puan değerleri farklı veri saatlerinden kaynaklanıyor. Tahvil tarafında da uluslararası ekranlarla yerli banka bültenleri farklı tahvil serilerini kullanabiliyor; aşağıda yerli piyasanın gösterge tahvilleri esas alındı. Investing.com Bloomberg HT
| Gösterge | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| BIST 100 | 14.641,56 · %0,45 artış | 28 Ağustos kapanışı |
| BIST Banka | 16.719,85 · %1,25 artış | 28 Ağustos kapanışı |
| USD/TRY | 48,251 / 48,270 | 31 Ağustos 08.09 |
| EUR/TRY | 55,945 / 56,002 | 31 Ağustos 08.09 |
| Türkiye 2 yıllık tahvil | %40,10 | 31 Ağustos 00.00 |
| Türkiye 10 yıllık tahvil | %34,34 | 31 Ağustos 00.00 |
| Türkiye 5 yıllık CDS | Yaklaşık 217–220 baz puan | 28–29 Ağustos |
Dünya piyasaları ve merkez bankaları
ABD'de cuma günü S&P 500 yüzde 0,25, Nasdaq yüzde 0,52 ve Dow Jones yüzde 0,02 geriledi. Haftalık bazda endeksler yine de yaklaşık yüzde 0,5–0,8 yükseldi. AP
- Fed: Eylül faiz artırımı ihtimali yüzde 57–60 bandında. Cuma günkü istihdam verisi ve 11 Eylül'deki enflasyon verisi belirleyici olacak. Reuters
- ECB: Piyasalar 10 Eylül toplantısında yeni bir faiz artırımını fiyatlıyor. Bugünkü Almanya enflasyonu bu beklenti açısından önemli. ECB
- BOJ: USD/JPY'nin 160 sınırını aşması faiz artırımı veya yeniden döviz müdahalesi tartışmasını güçlendirdi. Reuters
- G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanları bugün ve yarın ABD'de buluşuyor. ECB Başkanı Lagarde ve Yönetim Kurulu Üyesi Cipollone toplantıya katılıyor. ECB
- İngiltere piyasaları banka tatili nedeniyle kapalı. Ekonomik takvim
Altın, petrol ve önemli emtialar
Brent 90,60 dolar ile yaklaşık yüzde 2,8, WTI 85,50 dolar ile yaklaşık yüzde 2,5 yukarıda. Ons altın 4.405 dolar ile yaklaşık yüzde 1 aşağıda; gram altın saat 07.45 itibarıyla 6.835–6.842 TL bandında. Reuters TRT Finans
Petrol jeopolitik risk primiyle yükselirken altının gerilemesi ilk bakışta çelişkili görünüyor. Yüksek ABD tahvil faizleri ve güçlenen dolar, güvenli liman talebinden daha baskın. Reuters
Bakır geçen hafta 14.343 dolar/tonla tarihi zirveye yaklaşmıştı. Çin imalat PMI'ındaki sınırlı iyileşme destekleyici olsa da hizmetler ve iç talepteki zayıflık yükselişin kalıcılığını sınırlayabilir. Reuters Reuters
Günün veri ve konuşma takvimi
Gerçekleşen veriler ile piyasa beklentileri aşağıdaki tabloda ayrı gösterilmiştir. Saatler Türkiye saatidir. Ekonomik takvim Reuters
| TSİ | Veri / etkinlik | Beklenti | Önceki / gerçekleşen |
|---|---|---|---|
| 04.30 | Çin imalat PMI | 49,6 | 49,8 gerçekleşti · önceki 49,2 |
| 04.30 | Çin imalat dışı PMI | — | 49,0 gerçekleşti · önceki 49,0 |
| 10.00 | Türkiye 2Ç büyüme | Yıllık %2,7–%2,9 | Önceki %2,5 |
| 10.00 | Türkiye temmuz işsizlik | %7,7 | Önceki %7,6 |
| 15.00 | Almanya ağustos TÜFE | Aylık %0,8 · yıllık %2,8 | Açıklanacak |
| 16.45 | ABD Chicago PMI | 57,8 | Önceki 57,6 |
| 17.30 | ABD Dallas Fed imalat endeksi | — | Önceki 1,3 |
| Gün boyu | G20 toplantısı | — | Açıklamalar izlenecek |
Şirketler ve finans yöneticileri açısından olası etkiler
- Enerji ve lojistik: Brent'in yeniden 90 dolar üzerine çıkması akaryakıt, navlun, havayolu, kimya, plastik ve ambalaj maliyetlerini artırabilir. Eylül tahminlerinde enerji varsayımlarının güncellenmesi gerekebilir. Reuters
- Kur ve işletme sermayesi: USD/TRY'de hareket sınırlı olsa da petrol ve Fed kaynaklı dolar talebi ithalatçı şirketlerin kur ve stok finansmanı ihtiyacını artırabilir. TRT Finans Reuters
- Finansman: TL tahvil faizlerinin yüzde 34–40 bandında olması uzun vadeli borçlanmayı hâlâ pahalı tutuyor. Nakit akışlarında faiz ve vade senaryolarının birlikte test edilmesi önemli. Bloomberg HT
- Büyüme verisi: İç talepte beklenenden güçlü bir görünüm perakende ve hizmet şirketleri için olumlu, fakat TCMB'nin faiz indirimini geciktirebileceği için finansman maliyeti açısından karmaşık sonuç yaratabilir. Bloomberg HT TCMB Takvimi
- Yakıt tedariki: Rusya kaynaklı arzın azalması üzerine Türkiye'nin ABD ve Hindistan'dan dizel ithalatını artırması, şirketler açısından yalnızca fiyatın değil tedarikçi ve rota çeşitlendirmesinin de önem kazandığını gösteriyor. Reuters
Bugün izlenecek üç risk ve fırsat
- Petrol ve Hürmüz riski: Brent'in 90 dolar üzerinde kalması Türkiye varlıkları ve şirket maliyetleri açısından temel aşağı yönlü risk. Reuters
- Büyüme sürprizi: Yüzde 2,7–2,9 bandının altında veri faiz indirimi beklentisini destekleyebilir; güçlü veri ise BIST şirket kârları için olumlu olsa da faiz indirimini öteleyebilir. Bloomberg HT Reuters anketi
- Küresel risk iştahı: ABD vadeli endekslerindeki kayıpların azalması ve petrolün geri çekilmesi, cuma gününü güçlü kapatan BIST için dengeleyici olabilir; tersinde satış baskısı artabilir. Reuters Bloomberg HT