En önemli 5 gelişme
- ABD Başkanı Trump'ın İran'ın son teklifini reddetmesinin ardından Brent yüzde 2,57 artışla 107,00 dolara, WTI yüzde 1,85 artışla 94,12 dolara çıktı. İran, Hürmüz'ün açılması için şartlarının karşılanması gerektiğini söylerken müzakere kapısı tamamen kapanmış değil. Bloomberg HT Bloomberg HT
- Petrol kaynaklı enflasyon endişesi ABD 10 yıllık tahvil faizini yüzde 5,21'e taşıdı. Ekim Fed artırımı olasılığı yüzde 66'ya yükselirken ons altın yüzde 2,20, gümüş yüzde 3,71 geriledi. Bloomberg HT Bloomberg HT
- Türkiye'nin beş yıllık CDS'i 27 Mayıs'tan bu yana ilk kez 250 baz puanı aştı. BIST 100 cuma gününü yalnızca yüzde 0,09 artışla 12.899,35 puanda tamamladı; risk primi ile hisse fiyatlaması arasındaki baskı sürüyor. Bloomberg HT
- SPK, 17 Eylül'de iptal edilen alım-satım talimatlarının sahiplerine tasfiye bakiyesinden katılma payı oranında ödeme yapılacağını açıkladı. Bugünkü Kabine toplantısında fonların ele alınması bekleniyor. Bloomberg HT Bloomberg HT
- TCMB'nin firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini TL'ye dönüştürmesini teşvik eden yeni uygulaması 1 Ekim'de yürürlüğe girecek. Döviz almama taahhüdü kaldırılıyor; destek katma değer ve döviz pozisyon oranına bağlanarak üst limite tabi tutuluyor. Bloomberg HT
Türkiye ekonomisi ve para politikası
TCMB politika faizi yüzde 37; gecelik borç verme ve borçlanma faizleri sırasıyla yüzde 40 ve yüzde 35,5 seviyesinde. Son PPK özeti enerji, taşıma ve tedarik zinciri maliyetlerini yukarı yönlü risk olarak tanımlamıştı. Brent'in yeniden 107 dolara çıkması bu riskin geçici olmadığını gösteriyor. TCMB TCMB Bloomberg HT
1 Ekim'de başlayacak döviz dönüşüm desteği faiz kararı değil, makroihtiyati bir adım. Döviz almama taahhüdünün kaldırılması uygulamayı esnetirken katma değer ve net döviz pozisyonu ölçütleri desteği reel faaliyete bağlayacak. İhracata tedarik yoluyla katkı veren firmaların erişiminin kolaylaşması bekleniyor. Bloomberg HT
Fon tasfiyelerinde ödeme yönteminin netleşmesi belirsizliği azaltıyor; ancak ödemenin tasfiye bakiyesi ve katılma payı oranına bağlı olması, yatırımcıların tahsilat zamanı ve nihai tutar riskini tamamen ortadan kaldırmıyor. Kabine görüşmesinden çıkacak düzenleyici çerçeve finansal istikrar açısından günün ana yerel başlığı. Bloomberg HT Bloomberg HT
Türkiye piyasaları
BIST 100'de 12.850-12.900 kısa vadeli denge alanı; 12.700 ve 12.500 destek, 13.000 ve 13.200 direnç olarak izlenebilir. Bunlar yakın dönem fiyat bandından türetilen teknik referanslardır; fon kaynaklı satışların seyri seviyelerden daha belirleyici olabilir. Bloomberg HT Bloomberg HT
Kur günlük bazda sınırlı hareket ediyor; buna karşılık iki yıllık faizin yüzde 40,24'e, CDS'in 250 baz puanın üzerine çıkması TL finansman ve ülke risk primindeki baskının sürdüğünü gösteriyor. CDS için aynı saat damgalı kesin bir seviye bulunmadığından eşik değer kullanıldı. Bloomberg HT
| Gösterge | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| BIST 100 | 12.899,35 · %0,09 artış | 25 Eylül kapanışı |
| BIST Banka | 16.267,73 · %0,02 artış | 25 Eylül kapanışı |
| USD/TRY | 48,9793 · %0,12 artış | 28 Eylül 08.30 |
| EUR/TRY | 55,8072 · %0,05 artış | 28 Eylül 08.30 |
| Türkiye 2 yıllık tahvil | %40,24 | 28 Eylül 08.30 |
| Türkiye 10 yıllık tahvil | %35,41 | 28 Eylül 08.30 |
| Türkiye 5 yıllık CDS | 250 baz puanın üzerinde | 25 Eylül son fiyatlama; gecikmeli |
Dünya piyasaları ve başlıca merkez bankaları
Cuma günü S&P 500 yüzde 0,5 ve Nasdaq 100 yüzde 0,4 yükselmişti. Pazartesi sabahı tablo tersine döndü: S&P 500 vadelileri yüzde 0,4, Nasdaq vadelileri yüzde 0,7; Çin CSI 300 ve Güney Kore KOSPI yüzde 2,2 geriledi. STOXX Europe 600 vadelileri yüzde 0,3 artıda. Bloomberg HT
- Fed: Hedef faiz aralığı yüzde 3,75-4,00. Ekimde 25 baz puan artırım olasılığı yüzde 66'ya çıktı. Cleveland Fed Başkanı Hammack kısıtlayıcı faizlerin önemini vurguladı; bu hafta istihdam ve PCE verileri fiyatlamayı değiştirebilir. Bloomberg HT Bloomberg HT
- ECB: Mevduat faizi yüzde 2,50. Lagarde'ın bugünkü konuşmasında petrol şokunun ikinci tur etkileri ve Avrupa büyümesi izlenecek. ECB
- BOJ: Politika faizi yüzde 1,25. Japonya hizmet üretici fiyatları ağustosta yıllık yüzde 3,7 ile Haziran 2024'ten bu yana en hızlı artışı kaydetti; veri ek sıkılaşma ihtimalini destekliyor. Bloomberg HT
- ABD-Çin: Taraflar karşılıklı 30'ar milyar dolarlık hassas olmayan üründe daha elverişli tarifelere yönelik tavsiyelerde uzlaştı; kritik mineraller ve yapay zekâ için diyalog mekanizması kurulacak. Bloomberg HT
Altın, petrol ve önemli emtialar
Brent kaynak ve güncelleme saatine göre 105,64-107,00 dolar aralığında görüldü; tabloda 08.30'daki daha güncel canlı fiyat kullanıldı. Orta Doğu ihracatı eylülde günlük 12,8 milyon varille savaş sonrası zirveye çıksa da Hürmüz ve füze saldırıları risk primini yüksek tutuyor. Bloomberg HT Bloomberg HT
Altındaki düşüş güvenli liman talebinin kaybolmasından çok, petrolün enflasyon beklentisini ve tahvil faizlerini yükseltmesinden kaynaklanıyor. Sabah haberindeki 4.198 dolar ile canlı ekrandaki 4.190 dolar farkı veri saatinden kaynaklanıyor. Bloomberg HT Bloomberg HT
| Varlık | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| Brent | 107,00 dolar · %2,57 artış | 28 Eylül 08.30 |
| WTI | 94,12 dolar · %1,85 artış | 28 Eylül 08.30 |
| Ons altın | 4.190,38 dolar · %2,20 düşüş | 28 Eylül 08.30 |
| Gram altın | 6.608,45 TL · %1,96 düşüş | 28 Eylül 08.30 |
| Gümüş | 61,91 dolar · %3,71 düşüş | 28 Eylül 08.30 |
Günün ekonomik veri ve konuşma takvimi
Dallas Fed beklentisi veri sağlayıcılarında 7,2 ile 11,6 arasında değişiyor; bu nedenle tek bir konsensüs değeri gerçekleşme gibi sunulmadı. Veri kesim saatinde bugünkü etkinliklerin hiçbiri gerçekleşmiş değildir. New York Fed takvimi Bloomberg HT Bloomberg HT
| TSİ | Veri/etkinlik | Beklenti | Önceki/not |
|---|---|---|---|
| Gün boyu | Türkiye'de fon tasfiyeleri ve Kabine toplantısı | — | Şimşek sunumu ve SPK katılımı bekleniyor |
| 16.30 | ECB Başkanı Lagarde konuşması | — | Petrol ve faiz patikası izlenecek |
| 17.30 | Dallas Fed imalat endeksi | 7,2-11,6 aralığında farklı beklentiler | Önceki 11,6 |
| Hafta boyunca | ABD JOLTS, ADP, PCE ve tarım dışı istihdam | Açıklanacak | Fed fiyatlaması için kritik |
| 1 Ekim | TCMB döviz dönüşüm desteği yeni uygulama | — | Döviz almama taahhüdü kaldırılıyor |
Türkiye'de şirketler ve finans yöneticileri açısından olası etkiler
- Enerji ve lojistik: Brent 107 dolar. Bütçelerde 100-110 dolar ana bant, 115 dolar üzeri stres senaryosu korunmalı; navlun, dizel ürün primi ve savaş sigortası ham petrolden ayrı modellenmeli. Bloomberg HT
- Finansman: Türkiye iki yıllık faizi yüzde 40,24, ABD 10 yıllık faizi yüzde 5,21. TL ve döviz borçlarında refinansman vadeleri, değişken faiz ve teminat ihtiyacı aynı nakit akışında test edilmeli. Bloomberg HT
- Kur ve dönüşüm desteği: 1 Ekim uygulaması yurt dışı döviz gelirini TL'ye çeviren ve ihracata tedarik sağlayan firmalar için fırsat; üst limit, katma değer ve döviz pozisyonu koşulları şirket bazında hesaplanmalı. Bloomberg HT
- Likidite ve karşı taraf: Tasfiye fonlarındaki ödemelerin pay oranına bağlanması, nakit tamponu ile fon ve teminat yoğunlaşmasının günlük izlenmesini gerektiriyor. Bloomberg HT
- Tedarik zinciri: ABD-Çin tarife mutabakatı tüketim ürünleri, tarım, kritik mineraller ve teknoloji girdilerinde kesinti riskini azaltabilir; uygulama takvimi kesinleşmeden bütçelere tam fayda yazılmamalı. Bloomberg HT
Bugün izlenecek üç risk ve fırsat
- Brent 107 dolar ve Hürmüz: Müzakerelerin yeniden başlaması 105 dolar altına rahatlama sağlayabilir. Yeni saldırılar veya boğazın kapalı kalması 110-115 dolar bandını gündeme getirir. Bloomberg HT Bloomberg HT
- BIST 12.850 ve CDS 250: Endeksin 12.850 üzerinde kalması ve CDS'in 250 altına dönmesi normalleşme işareti olur. 12.700 altı, fon kaynaklı satışların sürdüğünü gösterebilir. Bloomberg HT Bloomberg HT
- ABD 10 yıllık faiz yüzde 5,21: Getirinin yüzde 5,25'i aşması küresel değerlemeler ve gelişen ülke finansmanı için ana risk. Petrolün sakinleşmesi ve istihdam verilerinin zayıflaması tahvil piyasasında fırsat yaratabilir. Bloomberg HT Bloomberg HT