1. En önemli 5 gelişme
- TCMB kredi ve likidite koşullarını esnetti. KOBİ kredileri için büyüme sınırı %4,5’ten %5’e yükseltildi; TL zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü. Bu adım politika faizi indirimi değil. TCMB
- BIST ekime toparlanmayla başladı. BIST 100, 1 Ekim’i %2,53 artışla 12.249,04 puanda tamamladı. Tek günlük yükseliş, satış baskısının kalıcı biçimde bittiğini göstermiyor. Bloomberg HT — 1 Ekim kapanışı
- Otomotivde talep zayıfladı. Eylül otomobil ve hafif ticari araç satışları yıllık %24,33 azalarak 83.469 adede indi. Bununla birlikte toplam pazar beş yıllık eylül ortalamasının %0,8 üzerinde; baz etkisi göz ardı edilmemeli. Bloomberg HT — ODMD
- Petrol yeniden 102 dolar bölgesinde. Çin’in yakıt ihracatı kısıtlamaları ve Orta Doğu’daki askerî gerilim, arz endişesini artırıyor. Şirketler açısından dizel ve jet yakıtı primi ham petrol kadar önemli. Bloomberg HT — petrol
- Günün ana sınavı ABD istihdamı. Eylül tarım dışı istihdam artışı için 90 bin, işsizlik oranı için %4,1 bekleniyor. Sonuçlar henüz açıklanmadı. Reuters — istihdam beklentileri
2. Türkiye ekonomisi ve para politikası
Politika faizi %37. TCMB’nin 1 Ekim düzenlemesi bankaların likidite yönetimi ve KOBİ kredi kapasitesine yönelik. Kredi büyüme sınırının artırılması krediye erişime alan açabilir; müşterinin kredi notu, teminatı ve bankanın fiyatlaması yine belirleyici. Genel bir ucuz kredi dönemi başladığı sonucu çıkarılamaz. TCMB faiz oranları TCMB
İSO imalat PMI eylülde 48,1’den 47,9’a geriledi. 50’nin altındaki seviye imalat faaliyetlerinde daralmaya işaret ediyor. Otomotiv satışlarındaki gerilemeyle birlikte değerlendirildiğinde üretim ve dayanıklı tüketimde hacim varsayımlarının ihtiyatlı tutulması gerektiğini düşündürüyor. Bloomberg HT — PMI Bloomberg HT — ODMD
İstanbul’da tüketici fiyatları eylülde aylık %2,11 arttı. Bu veri Türkiye geneli TÜFE’nin gerçekleşmesi değildir; kapsam ve ağırlıkları farklıdır. Zayıf faaliyet ile maliyet baskısının birlikte sürmesi para politikasındaki dengeyi zorlaştırıyor. Bloomberg HT — İstanbul enflasyonu
3. BIST, kur, faiz ve CDS görünümü
BIST önceki kapanıştır; diğer değerler yaklaşık 09.45’te kontrol edilen gecikmeli ekran fiyatlarıdır. Tahvil getirileri son işlemi yansıtabilir. EUR/TRY ve EUR/USD ayrı kotasyonlardır; farklı yenilenme zamanları nedeniyle çapraz hesap birebir örtüşmeyebilir. Bloomberg HT — sabah ekranı
Türkiye CDS sayfası sayısal değer ve zaman damgası döndürmedi. Eski bir CDS seviyesi bugünün verisi olarak kullanılmadı. BIST’te toparlanmanın kalitesi, işlem hacmi ve yükselişe katılan şirket sayısıyla birlikte değerlendirilmelidir. CDS veri sayfası
| Gösterge | Değer | Zaman / nitelik |
|---|---|---|
| BIST 100 | 12.249,04 · +%2,53 | 1 Ekim kapanışı |
| USD/TRY | 49,1430 | 2 Ekim sabah ekranı |
| EUR/TRY | 55,3664 | 2 Ekim sabah ekranı |
| EUR/USD | 1,1257 | 2 Ekim sabah ekranı |
| Türkiye gösterge faiz | %39,83 | Son ekran / işlem |
| Türkiye 10 yıllık | %35,51 | Son ekran / işlem |
| TCMB politika faizi | %37 | Geçerli oran |
| Türkiye 5 yıllık CDS | Doğrulanamadı | Güncel sayı kullanılmadı |
4. Dünya piyasaları ve merkez bankaları
Wall Street perşembeyi sınırlı artışla bitirdi: S&P 500 %0,20, Dow ve Nasdaq Composite %0,04 yükseldi. Jefferson’ın beklemeye alan tanıyan mesajı sonrasında ekim Fed artırımı olasılığı %28,2’ye geriledi. Bu bir piyasa fiyatlamasıdır, Fed taahhüdü değildir. Reuters — Wall Street
Fed içinde görüş birliği yok: Logan en az 50 baz puan ek sıkılaşma öngörürken Bowman bu yıl yeni artırım için aciliyet görmüyor. Bugünkü istihdam verisi bu ayrışmanın fiyatlamaya nasıl yansıyacağını belirleyebilir. Bloomberg HT — Logan Bloomberg HT — Bowman
Avrupa’da STOXX 600 dün %1,3 düştü; bankalar belirgin baskı gördü. Bugünkü Euro Bölgesi enflasyonu ECB açısından izlenecek. Asya’da hisseler istihdam öncesi gerilerken Hong Kong Hang Seng’in kaybı Reuters sabah güncellemesinde %2,6 oldu. Reuters — Avrupa Reuters — küresel piyasalar
Tokyo’da taze gıda hariç tüketici enflasyonu yıllık %2,7’ye çıktı. Bu, BOJ’un sıkılaşma tartışmasını destekleyen bir gerçekleşme; yeni bir faiz kararı değil. Bloomberg HT — Tokyo enflasyonu
5. Altın, petrol ve önemli emtialar
Sabah ekranındaki ABD 10 yıllık tahvil faizi %5,23, dolar endeksi 101,93. Yüksek dolar faizi değerli metaller için taşıma maliyetini artırırken enerji şoku enflasyon riskini canlı tutuyor. Bloomberg HT — sabah ekranı
06.29 tarihli petrol haberinde Brent 102,60 dolardı; daha sonraki ekran 102,21 gösteriyor. Bu zaman farkıdır. Çin’in rafine ürün ihracatını sınırlaması, petrol yatay kalsa bile motorin maliyetini artırabilir. Navlun, sigorta ve ürün primi ayrıca izlenmeli. Bloomberg HT — petrol
| Varlık | Değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| Brent | 102,21 $/varil | 2 Ekim sabah ekranı |
| WTI | 92,65 $/varil | 2 Ekim sabah ekranı |
| Ons altın | 4.193,73 $ | 2 Ekim sabah ekranı |
| Gram altın | 6.608,44 TL | 2 Ekim sabah ekranı |
| Gümüş | 61,42 $/ons | 2 Ekim sabah ekranı |
6. Günün ekonomik veri takvimi
BLS takvimi ABD istihdam raporunu bugün 08.30 ABD doğu saati, yani 15.30 TSİ olarak doğruluyor. Beklentiler Reuters ve 1 Ekim saat 10.57 tarihli HSBC bülteninden; aşağıdaki sonuçlar kesim anında açıklanmış değil. BLS takvimi Reuters — istihdam beklentileri HSBC Portföy — 1 Ekim, 10.57
| TSİ | Veri | Beklenti | Önceki |
|---|---|---|---|
| 12.00 | Euro Bölgesi eylül TÜFE, yıllık | %3,7 | %3,2 |
| 15.30 | ABD eylül tarım dışı istihdam | 90 bin | 162 bin |
| 15.30 | ABD işsizlik oranı | %4,1 | %4,1 |
| 17.00 | ABD ağustos fabrika siparişleri, ulaştırma hariç | Aylık %0,5 | Aylık %0,6 |
7. Şirketler ve finans yöneticileri açısından etkiler
- Kredi limitini ve fiyatını ayrı değerlendir. KOBİ sınırındaki esneme finansman kapasitesini destekleyebilir; faizin ve teminat koşullarının aynı ölçüde iyileşmesi garanti değil.
- Satış ve stok planını birlikte güncelle. PMI ve otomotiv verileri, yüksek hacim artışına dayalı bütçelerin tahsilat süresi ve stok günüyle test edilmesini gerektiriyor.
- Yakıt bütçesinde ürün primini ayır. Ham petrol, döviz kuru, vergi ve motorin primi farklı kanallardan değişiyor.
- Euro gelir ile dolar maliyetini eşleştir. Zayıf euro, dolar bazlı enerji ve hammadde kullanan ihracatçının marjını etkileyebilir.
- İstihdam verisi öncesi nakit ihtiyacını gör. Oynaklık, döviz ödemelerinin yanında türev teminatlarını ve refinansman maliyetini de etkileyebilir.
8. Bugünün üç risk ve fırsatı
Kaynak notu: HSBC’de son erişilen bülten 1 Ekim 10.57 tarihli. Akbank listesinde 1 Ekim günlük bülteni görüldü ancak tam metni açılmadı; İş Bankası’nın 2 Ekim sayfasına erişilemedi. Bu yüzden banka raporlarında geniş bir mutabakat varmış gibi sunulmadı. Eski bülten fiyatları güncel tabloya taşınmadı. HSBC Portföy — 1 Ekim, 10.57 Akbank rapor listesi
Şirket etkileri ve risk senaryoları editoryal yorumdur. Bu özet genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
- KOBİ düzenlemesi krediye yansıyacak mı? Bankaların teklif ve kullandırım koşullarındaki iyileşme fırsat; yalnızca mevzuat değişikliğine dayanarak nakit açığının kapandığını varsaymak risk.
- ABD istihdamı faizleri yükseltecek mi? Beklentiyi aşan istihdam ve ücretler tahvil baskısını artırabilir. Ilımlı bir sonuç rahatlama sağlayabilir; çok zayıf veri ise büyüme endişesi yaratabilir.
- Petrol baskısı marjlara yayılacak mı? Sevkiyat normalleşmesi fırsat; rafine ürün kısıtlamalarının uzaması taşımacılık ve üretim maliyetleri için risk.