En önemli 5 gelişme
- Petrol yeni haftaya sert yükselişle başladı. Brent Reuters'ta 107,82 dolar, Bloomberg HT ekranında 08.30 civarında 107,45 dolar; WTI sırasıyla 103,22 ve 102,84 dolar görüldü. Fark veri saati ve kontrattan kaynaklanıyor. Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattını kapatan saldırı ile Hürmüz'de ticari bir geminin vurulması arz ve navlun riskini büyüttü. Reuters Bloomberg HT
- Fed'in çarşamba günü 25 baz puan faiz artırma olasılığı yaklaşık yüzde 86'ya yükseldi. Ağustos çekirdek TÜFE aylık yüzde 0,3 ile yüzde 0,2 beklentisini aşınca Goldman Sachs da eylül artışı bekleyen kurumlara katıldı; JPMorgan eylül ve aralıkta iki artış öngörüyor. Reuters Reuters Reuters
- Asya'da teknoloji hisseleri haftaya satışla başladı. Bloomberg HT'nin daha geç sabah ekranında Nikkei yüzde 1,1, KOSPI yüzde 2,6 gerilerken Nasdaq vadeli kontratı yüzde 1,2 eksideydi. Yüksek petrol ve faiz beklentisi büyüme hisselerinin değerlemelerini baskılıyor. Bloomberg HT Reuters
- Türkiye temmuz cari dengesi 0,7 milyar dolar fazla beklentisine karşılık yalnızca 36 milyon dolar fazla verdi; 12 aylık açık 40,7 milyar dolara çıktı. Altın ve enerji hariç denge 4,97 milyar dolar fazla verdi. Gerçekleşme ile beklenti arasındaki fark dış denge tamponunun sınırlı kaldığını gösteriyor. TCMB Bloomberg HT
- BIST 100 cuma günü yüzde 0,51 yükselerek 14.467,25 puandan kapandı. Wall Street de Dow Jones'ta yüzde 0,98, S&P 500'de yüzde 0,86 ve Nasdaq'ta yüzde 0,96 yükseldi; ancak pazartesi sabahı petrol ve tahvil faizlerindeki artış yeni haftaya daha temkinli bir zemin bırakıyor. Bloomberg HT Reuters
Türkiye ekonomisi ve para politikası
TCMB 10 Eylül'de politika faizini yüzde 37'de, gecelik borç verme ve borçlanma faizlerini sırasıyla yüzde 40 ve yüzde 35,5'te tuttu. Karar metni iç talepteki zayıflama ile enflasyonun ana eğilimindeki düşüşü kabul ederken yüksek enerji fiyatlarını belirgin yukarı yönlü risk olarak öne çıkardı; politika adımlarının veri odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı biçimde alınacağı mesajı korundu. TCMB
Temmuz cari fazlasının 36 milyon dolarla 0,7 milyar dolarlık beklentinin çok altında kalması, petrolün 107–108 dolar bandına çıktığı bir dönemde dış denge açısından uyarıcı. Altın ve enerji hariç 4,97 milyar dolarlık fazla, temel dengenin enerji faturası tarafından aşındırıldığını gösteriyor. TCMB Reuters
Temmuz perakende satış hacmi aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 10,4 arttı; toplam ticaret satış hacmi ise yıllık yüzde 0,6 geriledi. Tüketim tamamen durmuyor, fakat aylık perakende ivmesinin zayıf kalması ve sanayi üretimindeki yüzde 1'lik düşüş iç talepte dengelenme sinyalini güçlendiriyor. TÜİK Bloomberg HT
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,43'ten yüzde 29,61'e, 12 ay sonrası beklenti yüzde 23,69'dan yüzde 23,70'e yükseldi. Petrol şoku, çekirdek enflasyon ve üretici maliyetleri ekim ayındaki olası faiz indirimi için daha yüksek bir teyit eşiği yaratıyor. TCMB Akbank Reuters
Türkiye piyasaları
BIST 100 cuma günü 14.354–14.540 bandında hareket ederek 14.467,25'ten kapandı. 14.500–14.550 ilk direnç alanı; 14.300 ve 14.150 kısa vadeli destekler. Petrol ve küresel faizlerdeki hafta sonu hareketi, cuma kapanışındaki olumlu görünümü pazartesi açılışında test edebilir. Akbank Bloomberg HT
USD/TRY yüzde 0,21 yükselirken EUR/TRY yüzde 0,11 geriledi. Dolar endeksinin yüzde 0,25 artması ve petrolün yükselmesi TL açısından aynı yönde baskı yaratırken, TCMB'nin sıkı duruşu kısa vadeli dengeleyici unsur. Bloomberg HT TCMB
Türkiye'nin beş yıllık CDS'i son erişilebilir 11 Eylül verisinde 218,53 baz puan. Seri hafta sonundaki petrol ve jeopolitik gelişmeleri içermediği için pazartesi risk fiyatlamasını gecikmeli yansıtabilir. World Government Bonds
| Gösterge | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| BIST 100 | 14.467,25 · %0,51 artış | 11 Eylül kapanışı |
| USD/TRY | 48,6208 · %0,21 artış | 14 Eylül 08.30 |
| EUR/TRY | 56,2773 · %0,11 düşüş | 14 Eylül 08.30 |
| Türkiye 2 yıllık tahvil | %39,89 | 14 Eylül 08.30 |
| Türkiye 10 yıllık tahvil | %34,35 | 14 Eylül 08.30 |
| Türkiye 5 yıllık CDS | 218,53 baz puan | 11 Eylül 16.46 TSİ; gecikmeli |
Dünya piyasaları ve başlıca merkez bankaları
Wall Street cuma günü toparlandı: Dow Jones yüzde 0,98, S&P 500 yüzde 0,86 ve Nasdaq yüzde 0,96 yükseldi. Buna rağmen S&P 500 haftayı yüzde 0,8, Nasdaq yüzde 0,7 ekside tamamladı. Pazartesi sabahı S&P 500 vadeli kontratı yüzde 0,5, Nasdaq vadeli kontratı yüzde 1,2 geriledi. Reuters Bloomberg HT
ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,97–4,98, 30 yıllık faiz yüzde 5,37 civarında. Petrol şoku ve güçlü çekirdek enflasyon, büyüme riskine rağmen uzun vadeli enflasyon primini yüksek tutuyor. Michigan tüketici güveni 51,0 beklentisine karşılık 47,8'e inerken bir yıllık enflasyon beklentisi yüzde 4,0'tan yüzde 4,6'ya yükseldi. Bloomberg HT Reuters
- Fed: Çarşamba günü 25 baz puanlık artırımla üst bandın yüzde 4'e çıkması yaklaşık yüzde 86 olasılıkla fiyatlanıyor. Ana soru, aralık ayına ilişkin ikinci artırım sinyalinin ne kadar güçlü verileceği. Reuters Reuters Piramit Menkul
- ECB: Mevduat faizi geçen hafta 25 baz puan artırılarak yüzde 2,50'ye çıkarıldı. Yükselen enerji fiyatları nedeniyle piyasa, aralıkta yeni bir artırım olasılığını tamamen kapatmıyor. Reuters Reuters
- BOJ: Cuma günü faizin yüzde 1'den yüzde 1,25'e yükseltilmesi bekleniyor. Yen yedi ayın güçlü bölgesinde; beklenen artırımın gelmemesi taşıma işlemlerinde sert ters hareket yaratabilir. Reuters Reuters Piramit Menkul
- Asya: Nikkei yüzde 1,1 ve KOSPI yüzde 2,6 geriledi. Yüksek enerji maliyeti ve faiz baskısı, petrol ithalatçısı ekonomiler ile uzun vadeli büyüme hisselerinde daha belirgin hissediliyor. Bloomberg HT Reuters
Altın, petrol ve önemli emtialar
Suudi Doğu-Batı boru hattının kapanması küresel arzın yaklaşık yüzde 4'ünü etkileyebilecek büyüklükte. Hürmüz'den geçen akışların çatışma öncesinin yaklaşık yarısına, günde 10 milyon varile inmesi bölgesel ham petrol fiyatlarında olağanüstü ayrışma yaratıyor. Reuters Reuters
Altın jeopolitik gerilime rağmen yaklaşık yüzde 0,3–0,4 geriliyor; Fed artırım beklentisi ve yükselen tahvil getirileri güvenli liman talebinden daha baskın. Gümüş yüzde 0,84 düşerken platin ve paladyum sabah saatlerinde yataya yakın. Reuters Bloomberg HT
| Varlık | Son değer | Veri zamanı/not |
|---|---|---|
| Brent | 107,45–107,82 $ | 14 Eylül sabahı; kaynak/kontrat farkı |
| WTI | 102,84–103,22 $ | 14 Eylül sabahı |
| Ons altın | 4.330,84–4.334,31 $ | 14 Eylül sabahı · yaklaşık %0,3–0,4 düşüş |
| Gram altın | 6.763,04 TL | 14 Eylül 08.30 |
| Gümüş | 63,95 $ | 14 Eylül 08.30 · %0,84 düşüş |
Günün ekonomik veri ve konuşma takvimi
Bugünün takvimi görece sakin; fiyatlamanın ana belirleyicileri hafta sonu jeopolitik gelişmeleri ve çarşamba günkü Fed kararı. Türkiye bütçe dengesi 15 Eylül Salı günü açıklanacak; bazı takvimlerde haftanın günü farklı gösterildiğinden Hazine veri takvimi ayrıca izlenmeli. Piramit Menkul Akbank
| TSİ | Veri/etkinlik | Beklenti | Gerçekleşen/önceki |
|---|---|---|---|
| 07.30 | Japonya temmuz sanayi üretimi, final | Aylık %0,1 | %0,2 düşüş gerçekleşti · yıllık %3,9 |
| 15.30 | Kanada ağustos TÜFE | Yıllık %3,0 | Önceki yıllık %3,0 |
| 18.30 | ABD 3 ve 6 aylık bono ihaleleri | — | Kısa vadeli fonlama talebi |
| Yarın 05.00 | Çin ağustos sanayi üretimi | Yıllık %4,8 | Önceki %4,5 |
| Yarın 05.00 | Çin ağustos perakende satışlar | Yıllık %0,8 | Önceki %0,6 |
| Yarın 11.00 | Türkiye ağustos bütçe dengesi | Yaygın konsensüs yok | Önceki -378,1 milyar TL |
| Çarşamba 21.00 | Fed faiz kararı | +25 bp · üst bant %4,00 | Mevcut üst bant %3,75 |
| Cuma 06.00 | BOJ faiz kararı | +25 bp · %1,25 | Mevcut %1,00 |
Türkiye'de şirketler ve finans yöneticileri açısından olası etkiler
- Enerji ve lojistik: Brent'in 107–108 dolar bandına çıkması, önceki 95–105 dolar stres aralığının üstünü fiilen test ediyor. Yakıt, navlun, savaş sigortası, rota uzaması ve teslim süresi eylül-ekim nakit akışında ayrı kalemler olarak güncellenmeli. Reuters Reuters
- Finansman: Türkiye iki yıllık faizi yüzde 39,89, ABD 10 yıllık faizi yüzde 4,97–4,98. Fed'in artırım olasılığının yükselmesi hem TL hem döviz finansmanında hızlı bir maliyet rahatlaması ihtimalini azaltıyor. Bloomberg HT Reuters
- Kur ve hedge: USD/TRY'deki yüzde 0,21'lik artış sınırlı görünse de petrol faturası aynı anda yükseliyor. Kur, emtia ve teminat tamamlama riskleri tek bir likidite stresinde birlikte test edilmeli. Bloomberg HT Reuters
- Talep ve işletme sermayesi: Perakende satışlar aylık yalnızca yüzde 0,2 artarken sanayi üretimi yüzde 1 geriledi. Satış hacmi, stok gün sayısı ve tahsilat süresi daha yüksek finansman maliyetiyle beraber ihtiyatlı planlanmalı. TÜİK Bloomberg HT
- Fiyatlama: Enerji maliyeti ulaştırma, kimya, plastik, ambalaj ve tedarikçi fiyatları üzerinden ikinci tur baskı yaratabilir. Fiyat güncelleme sıklığı artırılırken müşteri kaybı ve sözleşme gecikmesi riski ayrıca ölçülmeli. Reuters Reuters
Bugün izlenecek üç risk ve fırsat
- Brent 110 dolar: Bu seviyenin kalıcı aşılması Türkiye'nin enflasyonu, cari dengesi ve şirket marjları için ana risk. Suudi boru hattının yeniden açılması ve Hürmüz akışının normalleşmesi en hızlı rahatlama fırsatı. Reuters Reuters
- Fed ve ABD 10 yıllık faiz: Faizin yüzde 5'i aşması ve Fed'in aralık için ikinci artırım sinyali vermesi küresel iskonto oranlarını yukarı taşıyabilir. Daha dengeli yönlendirme, gelişen ülke varlıklarına nefes aldırabilir. Reuters Bloomberg HT
- BIST 14.300–14.550 bandı: 14.550 üzerinde kalıcılık risk iştahını güçlendirebilir. Petrol, kur ve CDS'in birlikte yükseldiği senaryoda 14.300 altı satış baskısının arttığına işaret eder. Akbank Bloomberg HT World Government Bonds
Kaynak notu
Veri kesim saatinde 14 Eylül tarihli yerli banka sabah raporlarının önemli bölümü henüz yayımlanmamıştı. Bu nedenle Akbank'ın haftalık değerlendirmesi, TCMB ve TÜİK'in cuma verileri, aynı sabah yayımlanan Reuters haberleri ve Bloomberg HT canlı ekranıyla karşılaştırıldı. Piyasa fiyatlarındaki aralıklar kaynak, kontrat ve veri saati farkından doğuyor. Bu özet genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Akbank TCMB Bloomberg HT Reuters