Türkiye ve Dünya Piyasaları Sabah Özeti: 1 Eylül 2026

En önemli 5 gelişme

• Brent petrol, ABD-İran çatışmasının yeniden şiddetlenmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki arz endişeleriyle saat 07.55 TSİ civarında yüzde 1,2 artışla 91,54 dolara; WTI yüzde 1,5 yükselişle 87,03 dolara çıktı. Pazartesi günkü yaklaşık yüzde 2,7–2,8'lik yükselişin ardından fiyatların yeniden artması Türkiye'nin enflasyon ve cari denge görünümü için sabahın ana riski. Reuters
• Petrol kaynaklı enflasyon korkusu küresel tahvil satışını derinleştirdi. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,78 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi görürken Japonya 10 yıllık faizi 1996'dan beri ilk kez yüzde 3'e ulaştı. Reuters
• Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte yıllık yüzde 2,3 büyüdü. Gerçekleşme Bloomberg HT medyanı olan yüzde 2,5'in ve Reuters anketindeki yüzde 2,9 beklentinin altında kaldı; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış çeyreklik büyüme ise yüzde 1,1 oldu. Bloomberg HT Reuters
• BIST 100, 31 Ağustos'u yüzde 2,10 düşüşle 14.334,06 puandan tamamladı. Endeks gün içinde 14.282–14.663 aralığında hareket etti; yüksek hacimle gelen satış, küresel riskten kaçışın yerel varlıklara yansıdığını gösteriyor. Investing.com
• Bugünün küresel veri odağında Euro Bölgesi öncü enflasyonu ile ABD ISM imalat ve JOLTS verileri var. Euro Bölgesi enflasyon beklentileri kaynaklara göre yüzde 3,0–3,3 arasında değişiyor; bu fark, verinin ECB fiyatlamasında sürpriz yaratma potansiyelini artırıyor. HSBC Portföy Reuters

Türkiye ekonomisi ve para politikası

İkinci çeyrek büyümesi manşette zayıf görünse de bileşenler dengelenme işareti veriyor. Hanehalkı tüketimi yıllık yüzde 3,5, sabit sermaye yatırımları yüzde 0,6 arttı; ihracat yüzde 3,4 yükselirken ithalat yüzde 6,4 geriledi. Net dış talep büyümeye yaklaşık 0,6 puan katkı sağladı, iç talep ise çeyreklik bazda yüzde 1,3 daraldı. Bloomberg HT Reuters

Bu bileşim TCMB açısından iki yönlü okunabilir: İç talepteki ivme kaybı dezenflasyonu ve ileride faiz indirimini destekliyor; ancak Brent'in 91 doların üzerine çıkması enerji, ulaştırma ve gıda kanalıyla enflasyon riskini artırıyor. Politika faizi yüzde 37 seviyesinde ve bir sonraki Para Politikası Kurulu toplantısı 10 Eylül'de. Reuters Reuters TCMB Takvimi

Perşembe günü açıklanacak Ağustos TÜFE'si için HSBC Portföy takvimindeki piyasa beklentisi aylık yüzde 1,92; önceki aylık artış yüzde 2,04. Banka, rezervler, pozitif reel faiz ve kur artış hızındaki yavaşlama nedeniyle TL varlıklar için olumlu görüşünü koruyor. HSBC Portföy

Garanti BBVA Yatırım, Ağustos ayında BIST 100'ün yüzde 8,7 yükseldiğini ve gösterge tahvil faizinin 195 baz puan gerilediğini belirtiyor. Kurumun BIST için olumlu senaryosu, faiz indirimini destekleyen makro görünümün oluşmasına bağlı; petrol şoku bu koşulu daha zor hâle getiriyor. Garanti BBVA Yatırım Reuters

BIST, döviz, tahvil ve CDS görünümü

BIST'teki sert düşüşe karşılık kur tarafındaki hareket sabah itibarıyla sınırlı. Zayıf büyüme verisi faiz indirimi beklentisini destekleyebilir; fakat küresel tahvil faizleri ve petrolün aynı anda yükselmesi, bu olumlu etkinin hisse ve tahvil piyasasına hızlı yansımasını sınırlıyor. Reuters Reuters Reuters

BIST kapanışında veri sağlayıcıları arasında fark var: Bloomberg HT'nin gün sonu özetinde 14.381,01 ve yüzde 1,78 düşüş görülürken, tarihsel kapanış serisi ile diğer gün sonu kaynakları 14.334,06 ve yüzde 2,10 düşüş gösteriyor. Aşağıdaki tabloda nihai tarihsel kapanış serisi esas alındı. Bloomberg HT Investing.com

CDS verisi anlık değil: erişilebilen son kapanış 28 Ağustos'ta 217,35 baz puan. Bu nedenle sabahki jeopolitik ve faiz hareketinin Türkiye risk primine etkisi henüz tabloda görünmüyor. Investing.com

Dünya piyasaları ve merkez bankaları

Wall Street pazartesi gününü petrol ve faiz baskısıyla ekside tamamladı: Dow Jones yüzde 0,70, S&P 500 yüzde 0,33 ve Nasdaq yüzde 0,12 geriledi. Buna rağmen üç endeks de Ağustos ayını artıda kapattı. Reuters

Asya'da görünüm zayıf: Hang Seng sabah saatlerinde yaklaşık yüzde 1 gerilerken Japon hisseleri gün içinde dalgalı seyretti. ABD ve Avrupa vadeli endekslerinde de düşüş vardı; piyasa yönünü hisse haberlerinden çok enerji ve tahvil faizleri belirliyor. Reuters

• Fed: Piyasa, eylül ayında faiz artırımı olasılığını yüzde 65'in üzerinde fiyatlıyor. Bugünkü JOLTS ve ISM verilerinin güçlü gelmesi bu olasılığı artırabilir. Reuters HSBC Portföy
• ECB: Bugünkü Euro Bölgesi enflasyonu ve enerji fiyatları, 10 Eylül toplantısında 25 baz puanlık artış beklentisini sınayacak. Almanya'da Ağustos enflasyonu yüzde 3,1 beklentiye karşılık yüzde 2,9 gerçekleşti; çekirdek enflasyon yüzde 2,4'te sabit kaldı. Reuters Destatis
• BOJ: Yen dolar karşısında 159,8 civarında ve piyasa eylül faiz artırımına yüzde 70'in üzerinde olasılık veriyor. Japonya 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 3'e ulaşması, küresel uzun vadeli faizler için de yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Reuters

Altın, petrol ve önemli emtialar

Ons altın saat 08.00 TSİ civarında yüzde 0,4 düşüşle 4.428,54 dolar seviyesindeydi. Jeopolitik risk talebi desteklese de Fed'in faiz artırımı beklentisi ve yükselen tahvil faizleri altının faizsiz varlık olma dezavantajını öne çıkarıyor. Reuters

Gram altın saat 08.05'te yaklaşık 6.877–6.878 TL bandında işlem görüyordu. Ons altındaki düşüşe rağmen USD/TRY'nin yüksek seviyesi gram altındaki gerilemeyi sınırlıyor. A Para Bloomberg HT

Brent 91,54 dolar, WTI 87,03 dolar seviyesinde. Hürmüz'den geçen görünür emtia gemisi sayısının günlük beşe kadar düşmesi ve bir tankerin vurulduğu haberi, enerji fiyatındaki jeopolitik risk priminin kısa vadede kalıcı olabileceğine işaret ediyor. Reuters

Bakır yüzde 0,4 civarı yükselişle 6,62 dolar/libre seviyesinde. Rusya-Ukrayna çatışmasının yoğunlaşmasıyla buğday fiyatlarının üç yılın zirvesine yaklaşması, gıda ve ambalaj maliyetleri açısından ayrıca izlenmeli. Trading Economics Reuters

Günün veri ve konuşma takvimi

Euro Bölgesi enflasyon beklentisinde kurumlar arasında belirgin fark bulunuyor: HSBC/Bloomberg takvimi yüzde 3,3, diğer anketler yaklaşık yüzde 3,0 gösteriyor. Bu nedenle gerçekleşmenin hangi beklentiyle karşılaştırıldığı açık tutulmalı. HSBC Portföy Reuters

Şirketler ve finans yöneticileri açısından olası etkiler

• Enerji ve lojistik bütçeleri: Brent'in 90 dolar üzerinde kalması akaryakıt, navlun, havayolu, kimya, plastik ve ambalaj maliyetlerinde yeni bir yukarı yönlü senaryo gerektiriyor. Eylül tahminlerinde 90–100 dolar bandı ayrıca test edilmeli. Reuters
• Talep planlaması: İç talebin çeyreklik bazda yüzde 1,3 daralması ve ithalatın yıllık yüzde 6,4 gerilemesi, özellikle iç pazara çalışan şirketlerde satış hacmi ve stok devir hedeflerinin daha temkinli kurulmasını gerektiriyor. Reuters Bloomberg HT
• İhracatçı şirketler: İhracatın yüzde 3,4 artması ve net dış talebin büyümeye pozitif katkısı dengelenme açısından olumlu. Ancak Avrupa'da yükselen enflasyon ve faiz ihtimali, talep tarafında ülke ve müşteri bazlı ayrışmayı artırabilir. Bloomberg HT Reuters
• Finansman ve kur: Türkiye'de iki yıllık tahvil faizi yüzde 40'a yakın; küresel uzun vadeli faizler de yükseliyor. Borç yenileme kararlarında yalnızca TL faizi değil, döviz borcunun kur ve küresel referans faiz bileşeni birlikte stres testine alınmalı. Bloomberg HT Reuters
• Nakit ve hedge yönetimi: USD/TRY sakin görünse de petrol faturası ve artan risk primi, ithalatçıların döviz ihtiyacını artırabilir. Kısa vadeli açık pozisyonlar ile enerji alımlarının hedge oranı aynı senaryoda izlenmeli. Bloomberg HT Reuters

Bugün izlenecek üç risk ve fırsat

• Hürmüz ve petrol: Brent'in 92 doların üzerine yerleşmesi Türkiye'nin enflasyon, cari denge ve şirket marjları açısından en belirgin aşağı yönlü risk. Gerilimin azalması ise günün en güçlü rahatlama fırsatı olur. Reuters
• Faizlerin ortak yükselişi: ABD, Avrupa ve Japonya tahvil faizlerinin birlikte yükselmesi hisse değerlemelerini ve gelişen ülke sermaye akımlarını zorlayabilir. Zayıf ABD verileri bu baskıyı azaltabilecek ana fırsat. Reuters HSBC Portföy
• Türkiye'de zayıf büyüme ile yüksek enerji fiyatı arasındaki denge: Büyüme verisi faiz indirimi lehine, petrol ise aleyhine çalışıyor. Perşembe günkü TÜFE öncesinde piyasanın hangi başlığı daha güçlü fiyatladığı BIST, tahvil ve kurun yönünü belirleyecek. Reuters Reuters HSBC Portföy